Megabezpieczna żywność

Ze względu na bezpośredni kontakt z żywnością opakowania muszą spełniać szereg rygorystycznych wymagań, mających gwarantować ich bezpieczeństwo. Jak pogodzić to z koniecznością zapewnienia świeżości produktu przez długi czas? Firma Pomona Company Ltd. sp. z o.o. znalazła na to sposób.

Opakowania na żywność, łącznie z opakowaniami napojów, stanowią ok. 65% krajowego rynku opakowań. Ostatnio zakwestionowano jednak bezpieczeństwo stosowanych dotychczas w opakowaniach na mięso i ryby podkładek absorpcyjnych, których zadaniem jest wchłanianie płynów znajdujących się w tych produktach. Jedną z firm aktywnie poszukujących nowych rozwiązań w tej dziedzinie jest polska firma Pomona Company Ltd. sp. z o.o. z Żyrardowa. Jej dziełem jest bezpieczna podkładka absorpcyjna o symbolu MEGA CO2. O przedstawienie nowego produktu poprosiliśmy prezesa firmy Aleksandra Mackiewicza.

Jak odnosi się pan do dyskusji o bezpieczeństwie podkładów w opakowaniach świeżej żywności?
Generalnie na świecie stosuje się podkładki absorpcyjne z zamkniętymi krawędziami, jeśli zawarty jest w nich chemiczny superabsorbent. Nie ma bowiem możliwości uniknięcia ryzyka migracji płynów z podkładek o otwartych krawędziach, ponieważ nie posiadają one bariery funkcjonalnej, o czym mówią odpowiednie w tym zakresie rozporządzenia UE. Więcej niż pewne jest to, że chemiczny superabsorbent w nich zawarty ma kontakt z pakowanym produktem, a to jest prawnie zakazane.

Dr Jacek Postupolski z Państwowego Zakładu Higieny słusznie twierdzi, że sposobem na uniknięcie ryzyka tego kontaktu jest podkładka z zamkniętymi krawędziami, ja dodam – jedynym sposobem. Usunięcie ryzyka dla zdrowia konsumentów to eliminacja z rynku tego rodzaju podkładek.

Jestem przekonany, że podkładki z otwartymi krawędziami, w których zastosowane są absorbenty chemiczne, odejdą w zapomnienie, szczególnie gdy EFSA wyda kolejne oświadczenie w tej sprawie, a Inspekcja Sanitarna wyrywkowo zbada przypadki kontaktu świeżego mięsa czy drobiu z chemicznym absorberem.

USA, Chiny, Japonia to kraje, w których stosowane podkładki są zamknięte, nie ma więc powodu, by UE i Polska dbały bardziej o interesy światowych koncernów niż o zdrowie obywateli i bezpieczeństwo świeżej żywności, która jest kupowana przez miliony konsumentów.

Megabezpieczna żywność

W jaki sposób bezpieczeństwo żywności i zdrowie konsumenta uwzględniono przy projektowaniu MEGA CO2?
Na rynku spożywczym i w sieciach handlowych ok. 70% świeżych artykułów konsumpcyjnych jest zapakowanych w atmosferze gazów modyfikowanych (MAP). Zacząłem badać sprawę, bo wydłużenie terminu przydatności żywności do spożycia dzięki zastosowaniu MAP jest ewidentnie korzystne. Pytanie, jakie stawiamy, brzmi jednak: „Jak długi ma być ten okres przydatności i od czego on zależy?”.

Badając opakowania, skład atmosfery, konsultując sprawę ze środowiskiem mikrobiologów i biochemików, uzyskałem potwierdzenie, że poważnym mankamentem produktów pakowanych w atmosferze gazów modyfikowanych jest brak możliwości ich uzupełnienia, szczególnie dwutlenku węgla, który tworzy środowisko biostatyczne. Migracja CO2 z opakowania oraz częściowe zaabsorbowanie przez pakowany produkt powodują, że ta bariera biostatyczna jest osłabiona.

Szukaliśmy sposobów uzupełniania ilości gazów wewnątrz opakowania, co udało się po wielu próbach technologicznych i badaniach. W rezultacie uzyskaliśmy efekt stałego poziomu stężenia dwutlenku węgla. Dokonaliśmy wielu prób, jak wprowadzić środek aktywny do produkowanego przez nas celulozowego podkładu absorpcyjnego. W wyniku tych badań znaleźliśmy rozwiązania, które dają oczekiwany efekt, czyli że absorber, wchłaniając płyny lub nawet nadmiar wilgoci z produktu, uzupełnia poziom CO2 do ilości zadanej w momencie pakowania.

Naszymi podkładami potrafimy ten poziom utrzymać do 21 dni, gdy bez MEGA CO2 poziom dwutlenku węgla w opakowaniach z produktem spadał już po kilku dniach nawet o 20 czy 30%. Ma to kapitalne znaczenie, ponieważ obniżenie obecności dwutlenku węgla w opakowaniu powoduje gwałtowny przyrost bakterii, które z początkowej fazy lag przechodzą do fazy wzrostu logarytmicznego z negatywnymi skutkami dla świeżości zapakowanego produktu, np. mięsa czy ryb.

Utrzymanie tego poziomu gazu CO2 lub trochę wyższego, którego źródłem jest absorber CO2, zapewnia bezpieczeństwo żywności. Stwierdziliśmy to, przeprowadzając szereg badań bakteriologicznych i sensorycznych. Badanie skuteczności MEGA CO2 rozpoczęliśmy przede wszystkim od mięsa i ryb. Jak się okazuje, nasze rozwiązanie może dotyczyć szeregu produktów, które są pakowane w atmosferze modyfikowanej, takich jak mięso, ryby, sery, wyroby garmażeryjne, a nawet pieczywo. To jeszcze bardziej uzmysłowiło nam rangę problemu.

Jakie wnioski płyną z najnowszych badań państwa podkładek? Gdzie znajdą zastosowanie?
Badania, których wyniki do mnie ostatecznie spłynęły, prowadziliśmy przez kilka miesięcy w laboratorium Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Warszawie. Ta instytucja jest dla nas wyrocznią, jeśli chodzi o badanie żywności i materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.

Próbki pobierano z linii produkcyjnych zakładów przetwórstwa ryb i mięsa w ostatnim półroczu. W trakcie badań porównywano żywność z podkładkami MEGA CO2 i bez nich. W tym drugim wypadku mięso ryb po 7 dniach nie nadawało się już do konsumpcji. Natomiast z zastosowaniem podkładek Pomony mięso ryb po 12 dniach było bez zarzutu. Badania dowiodły niezwykłej skuteczności podkładek MEGA CO2, która potwierdziła ich wyjątkowe walory użytkowe. W tym wypadku nawet nie chodzi tylko o wydłużony termin przydatności żywności do spożycia, ale o to, czy sprzedawany produkt jest na pewno świeży i bezpieczny. Konsument musi mieć pewność, że deklarowany na opakowaniu termin przydatności do spożycia zapewnia świeżość produktu, a tak jest w wypadku naszej podkładki.

Z tych właśnie powodów liczę na to, że również dystrybutorzy i handlowcy będą zainteresowani podkładkami MEGA CO2, ponieważ leży to w interesie wszystkich uczestników łańcucha żywnościowego – wydłuża świeżość produktów i zmniejsza liczbę zwrotów, znacznie polepszając ofertę. Można wręcz powiedzieć, że ryby, które zostałyby zapakowane w atmosferze gazów modyfikowanych i trafiłyby na lady sklepowe, nie miałyby prawa się tam znaleźć bez naszych podkładek.

Zresztą jedna z wielkich sieci handlowych działających na polskim rynku sama przeprowadziła badania po ukazaniu się artykułu na temat podkładek absorpcyjnych w jednym z pism branżowych. Ta sieć zwróciła się do nas z prośbą o przekazanie im do badań próbek MEGA CO2. Ich wyniki również przynoszą rewelacyjne wnioski. Badano elementy z drobiu. Nasz podkład dał im absolutną świeżość do 10 dni, lekko osłabioną do 13 dni. Można powiedzieć, że do 13 dni mięso było zakwalifikowane do sprzedaży. Te same elementy drobiu z innymi podkładami zachowywały świeżość do 7 dni. W badaniach przeprowadzaliśmy pomiary stężenia dwutlenku węgla. Z naszymi podkładami ten dwutlenek węgla był cały czas aktywny i hamował w produktach rozwój bakterii, co jest udokumentowane wynikami bakteriologicznymi.

Wyjątkowe właściwości naszych podkładów, w tym mikrobiologiczne, oraz ich szerokie zastosowanie zainteresowały m.in. naukowców ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Analizuję umowę o współpracy z tą uczelnią, bo wierzę, że podkładki przeze mnie stworzone i opatentowane są absolutnie bezpieczne i stanowią dobry przykład polskiej technologii oraz innowacyjności. A że zagadnienie jest istotne i odnosi się do wielu branż spożywczych, liczę na udaną współpracę z SGGW oraz innymi ośrodkami akademickimi.

Jakie są państwa plany odnośnie do współpracy z przemysłem i handlem?
Wkrótce zaczniemy produkcję podkładek MEGA CO2 z różną chłonnością, zarówno dla przemysłu mięsnego, jak i rybnego. Kolejnym etapem będzie wdrożenie podkładek MEGA CO2 do opakowań wędlin pakowanych w atmosferze modyfikowanej.

Kluczową sprawą jest sposób sprzedaży naszych podkładek dla przemysłu spożywczego. Mamy koncepcję współpracy z konkretnymi zakładami produkcyjnymi, by zachować wszystkie standardy bezpieczeństwa – albo będziemy sami wklejać nasz podkład do wytwarzanych przez nas opakowań, albo podpiszemy umowy z wybranymi firmami na dostarczenie podkładów do ich opakowań. Istotna będzie współpraca z technologami poszczególnych zakładów. Ważna jest także pojemność opakowań, ponieważ czynnik aktywny wydzielający CO2 musi być do niej dostosowany.

Zakończyliśmy etap badań, który potwierdził skuteczność naszego produktu. Skonstruowaliśmy maszyny, automaty własnej produkcji, jesteśmy przygotowani do wejścia na rynek. Przedstawiliśmy oferty wybranym ogólnopolskim sieciom handlowym, które doceniły tę kwestię. Myślę, że w przyszłym roku będziemy w stanie zaopatrzyć w podkładki MEGA CO2 szeroki segment rynku świeżej żywności. Jest to rozwiązanie dające pewność producentom i dystrybutorom, że sprzedawane przez nich artykuły spożywcze pakowane w atmosferze modyfikowanej są absolutnie bezpieczne w okresie ich przydatności do spożycia.

Przyszłość stojącą przed podkładkami MEGA CO2 dostrzegły również koncerny zagraniczne, co może otworzyć przed naszymi rozwiązaniami rynki globalne.

Wywiad ukazał się w czasopiśmie „Bezpieczeństwo i Higiena Żywności”.


aa